...:::: turk forum ::::...

bilgi paylaştıkça güzeldir
 
AnasayfaSSSAramaKayıt OlGiriş yap

Paylaş | 
 

 Dolusavak Kriterleri

Aşağa gitmek 
YazarMesaj
mhur@d
Administratör
Administratör
mhur@d

Erkek
Mesaj Sayısı : 1735
Yaş : 33
Nerden : Bursa
Kayıt tarihi : 05/06/08


Popülerlik puanı:
100/100  (100/100)

MesajKonu: Dolusavak Kriterleri   Perş. 19 Mart - 13:02

Öngörülen tesislerin dolusavakları kapak
kontrollu tipte seçilebilir ve beton barajlarda gövde üzerinde,
dolgu barajlarda ise yamaçlarda düzenlenebilir.

Beton barajlarda deşarj kanalları gövdenin
mansap yüzünün eğimine uydurulmuş, dolgu barajlarda ise yamacın
elverişli bir bölgesinde en az kazı gerektirecek bir eğimde
yerleştirilebilir.
Enerjinin kırılması deşarj kanalı sonunda projelendirilen
enerji kırıcı havuz veya sıçratma bloğu vasıtası ile çözümlenmelidir.

Beton gövdelerde yatak içersinde enerji kırıcı
havuz düzenlenmiş, tabandaki alüvyonun kalın olduğu durumlarda,
havuz derinliğinin gereksiz yere arttırılmaması için serme
beton (Rollcrete) dolgu öngörülmüştür.

Dolgu barajların dolusavaklarında ise, dolusavak
deşarj kanalının yönü dolayısı ile sıçratmalı düzenlemede
diğer yapıların etkilenme olasılığı varsa, kazı ve temel şartları
uygun düşüyorsa, yeterli boy ve derinlikte enerji kırıcı havuz
tercih edilir, aksi halde nehir ekseni boyunca sıçratılmasına
karar verilir.

Dolusavak tasarımında, basit ve problemsiz
bir hidroliğin sağlanması bakımından dikdörtgen enkesitler
benimsenmeli, kanal genişlikleri sabit tutularak, yön ve eğim
değişmelerinden kaçınılmalıdır.

Dolusavak projelendirme debisi olarak olası
en büyük taşkın debisi baz alınır, çıkış debisinin saptanmasında
baraj gölünün taşkın öteleme etkisi göz önünde bulundurulur.

3.9. Enerji Su Alma Yapıları Kriterleri


Enerji su alma yapıları beton barajlarda
gövde üzerinde düzenlenebilir ve etek santrallı tesislerde
cebri borular ile türbinlere bağlanabilir, tünel sonu santrallı
tesislerde ise yamaçlarda teşkil edilmiş tünel aynalarına
geçiş sağlanabilir.

Dolgu gövdeli barajlarda bu yapıların gövde
üzerinde düzenlemeleri bazı sorunları da beraberinde getirdiği
için gövde dışındaki imkanlar aranmalıdır.

Su alma yapılarının baraj gölü alanı dışından
erişilebilirliği büyük bir tercih sebebi olduğundan aşağıdaki
çözümler üzerinde durulmuştur.

· Dolusavağa bitişik, aynı yaklaşım kanalından
faydalanan su alma yapısı, rezervuar minimum işletme kotunun
çok derinde olmaması hallerinde pratik bir çözüm olarak görülmüştür.
Gereği halinde su alma yaklaşım kanalı dolusavak kanalı içinde
bir miktar daha düşük kotta projelendirilebilir.
· Uygun bir topografyanın bulunması durumunda, baraj gölü
kıyısındaki dik bir yamaçtan yararlanarak, sahilden doğrudan
doğruya veya küçük bir köprü ile erişebilen kule tarzında
su alma tipi uygulanabilir.
· İki tünelli derivasyon öngörülüp, tünellerden birinin enerji
tünelinde dönüştürülmesine karar verildiği durumlarda da böyle
bir su alma yapısı bir boyun ile derivasyon tüneline bağlanabilir.

Yukarıda söz edilen uygun topografyanın her
zaman mevcut olması mümkün olmadığı için, bilhassa minimum
işletme seviyesinin oldukça derinde olması durumlarında, batık
bir su alma yapısının düzenlenmesi kaçınılmazdır. Böylece
bir projelendirme de kuvvet tüneli girişinin, yamaç üzerinde
su altında kızaklanacak bir kapak sistemi ile kontrol edilmesi
gerekmektedir. Fakat böyle bir sistem yüksek ve dengelenmemiş
bir su basıncından bazı problemler yaratacaktır. Burada öngörülen
tünel servis kapağı kayar tipte ve hidrolik kumandalıdır.
Açma ve kapama elemanı olan servomotor su basıncını yenecek
kuvveti teknik olarak uygulayabilecektir. Servis kapağının
memba tarafında, münferit olarak su seviyesi üzerine kadar
yükseltilen bir yuva içersinden su basıncına maruz kalmadan
indirilebilecek bir batardo kapağı bakım ve onarım işlerinin
kuruda yapılabilmesini sağlayacaktır. Batardo kapağının kaldırılmasının,
iki kapak arasındaki boşluğun su ile doldurularak dengelenmiş
su basıncından yapılması gerekir.

Yamaçtan kızaklama sistemi, sadece girişteki
ızgaraları temizleme tarağı için düşünülmüştür.

3.10. Kuvvet Tüneli Kiterleri

Kuvvet tünellerinin dairesel kesitli ve beton
kaplamalı olması öngörülür. Fay hatlarından gerekli mesafelerin
bırakılması şartı ile en kısa güzergahlar seçilerek mümkün
olduğu kadar fazla aynadan açılma imkanları araştırılmalıdır.

Tünel çapları işletme optimizasyonları ile
saptanarak, tüneldeki hızlar 5 m/s ile kısıtlanmalıdır.

Tünel üzerindeki kaya kalınlığının yeterli
olmasına özen gösterilerek, en az tünel çapının 2 katı bir
kalınlık öngörülür. Tünel eğimleri denge bacası şartı sağlanması
kaydı ile ortalama 0.002 olarak düzenlenmiştir. Eğim, tünel
içersinde drenajın sağlanması düşünülerek en az 0.001 ile
sınırlandırılmıştır.

3.11. Denge Bacası Kriterleri

Santral binasındaki vananın açılıp, kapanması
sırasında oluşacak aşırı basınçları sönümlendirerek, bunların
tünelde hasara yol açmasını önlemek için THOMA koşulunu sağlamasına
dikkat edilerek, kuvvet tünel çıkışından önce denge bacaları
projelendirilir.



3.12. Cebri Boru Kriterleri

· Etek santrallı beton barajlarda cebri borular
ayrı su alma ağızlarından münferit olarak alınarak gövde betonuna
gömülü şekilde ünitelere bağlanabilir.

· Dolgu barajlarda ise, dolusavak yaklaşım
kanalından su alma imkanının olduğu durumlarda cebri borular
açıktaki bir güzergahtan geçirilerek simetrik bir çatallanma
ile branşmanlara bölünerek ünitelere bağlanmalıdır. Sadece
santrala girişteki branşmanlar gömülü düzenlenmiş ve beton
bir zarf içine alınmıştır. Eğer santrala mesafe kısa ise,
su alma yapısı ve santral cebri boru bağlantıları ayrı ayrı
yapılır.

· Santralın uzakta yer alması ve baraj gövdesinin
dışındaki bir bölgeden enerji için su alınması durumunda araya
nisbeten kısa veya uzun bir tünel bölümü girdiği için cebri
borular tünel çıkışından itibaren yine diğerlerinde olduğu
gibi açıkta bir güzergahtan geçirilip ünitelere bağlanır.
Uzun tünelli tesislerde cebri boruların çıkış bölgesinde denge
bacaları öngörülmüştür. Cebri boruların üst bölgesinde güvenlik
nedeni ile vanalar ve vantuzların düzenlenmesi gereklidir.

· İki tünelli derivasyon sistemlerinde tünellerden
birinin kuvvet tüneline dönüştürülmesi durumunda, tünel içersine
yerleştirilecek çelik kaplamadan asimetrik ayrılan çelik branşmanlar
ile ünitelere bağlantı yapılabilir.

· Açıktaki cebri borularda her beton tesbit
kitlesinin mansabında genleşme contası düzenlenerek boruların
kayar mesnetler üzerine oturması öngörülmelidir.

3.13. Santral Binası ve Şalt Sahası Kriterleri


Santral binaları ünite blokları ve montaj
bloğundan oluşmuş, kontrol binasının montaj bloğu içinde ve
bitişiğinde olması öngörülmüştür.

Santral binası temellerinin tamamen temel
kayası üzerine oturmasına özen gösterilmelidir. Gerekli yerlerde
yamaç molozu veya alüvyon kaldırıldıktan sonra serme beton
ile dolgu yapılacaktır.

Makina holünün yaklaşım kotunun seviyesinde
olduğu durumlarda bir servis vinci hizmet edecek, daha düşük
kotta olması halinde transfer binası içersinde diğer yönde
çalışan ikinci bir vinç gerekecektir.

Trafolar için santral binasının arka tarafında
bir yer tahsis edilmiştir.

Mansap kanalının eğimi en çok 1 düşey, 3
yatay olarak öngörülmelidir.

Şalt sahaları, etek santrallarında mümkün
olduğu hallerde baraj gövdesi eteğindeki platforma, diğer
hallerde santral yakınında taşkın tehdidi altında bulunmayan
düz bir alana yerleştirilir. Konvensiyonel şalt sahaları yanında
gereği halinde SF6 tipinde şalt sahaları da söz konusu olabilir.

3.14. İşletme Çalışması Kriterleri

Projelerin rezervuar işletme çalışmaları
bilgisayar programları ile yapılır. Program, memba barajı
santralından çıkan suları ara havza suları ile toplayarak
bir sonraki baraj rezervuarına giren su olarak değerlendirmelidir.
Programda tünelli santrallarda tünel kayıpları dikkate alınmalıdır.
Programa verilen girdiler genellikle aşağıdaki gibidir:

· Rasat yılı sayısı
· Rezervuar sayısı
· Firm enerjideki eksiklik yüzdesi
· Aylık doğal akımlar (106m3)
· Rezervuardan yapılan sulamaların aylık su miktarları (106m3)
· Mansap suları için bırakılacak aylık su miktarları (106m3)
· Yükseklik (m), hacim (106m3) ve alan (106m2) değerleri
· Aylık buharlaşma değerleri (mm)
· Maksimum depolama hacmı (106m3)
· Minimum depolama hacmi (106m3)
· Kuyruksuyu kotu (m)
· Kurulu güç (MW)
· Barajın maksimum brüt düşüsü (m)
· Talveg kotu (m)
· Varsa tünel çapı (m), uzunluğu (m) ve Manning katsayısı

3.15. Hidroelektrik Santrallarda
Kurulu Güç Optimizasyonu

Genelde hidroelektrik santralların kurulu
gücünü net faydalar dikte etmektedir. Kolaylık olması bakımından
firm gücün yaklaşık 2,3,4,5 katlarında yapılan işletmelerde
elde edilen enerji ve güçlerin faydaları hesaplanır. Baraj
maliyeti genelde tüm kurulu güç için değişmeyeceğinden sadece
santral maliyetleri ve yıllık giderleri hesaplanır. Toplam
faydalardan yıllık giderlerin çıkartılması ile bulunan rölatif
net faydalar grafikte güç değerlerine karşı noktalanır. En
büyük net faydaya karşı gelen güç, "Kurulu Güç"
olmaktadır. Ancak bu optimizasyona bazı kısıtlamalar getirilmiştir.
Bunlar:

· Cebriborudaki maksimum hız 6.5 m/s'i geçmemelidir.
· Beton kaplamalı kuvvet tünellerinde hız 5 m/sn'yi geçmemelidir.
Net fayda artsa bile yukarıdaki limitlerdeki
güçler, kurulu güç olarak alınır.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://turk.forum-canada.com
 
Dolusavak Kriterleri
Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
...:::: turk forum ::::... :: Yenilenebilir Enerji :: Yenilenebilir Enerji Çeşitleri :: HİDROELEKTRİK-
Buraya geçin: